الشيخ عباس القمي
734
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
علماى اماميه بوده و در حفظ مشهور بوده به نحوى كه فاضل تنوخى گفته : نشنيدم كسى را كه احفظ باشد از او . و كان الجعابى يقول : أحفظ أربعمائة ألف حديث و أذاكر بستمائة ألف حديث . مات ببغداد فى النصف من رجب سنة 344 . هفتم : بندار بن عاصم اصفهانى : از طبقات ترمذى نقل شده كه در حق او گفته كه ، در حفظ داشته نهصد قصيده كه اول آن « بانت سعاد » بوده . هشتم : ابن مسعود رازى . گويند وارد شده به اصفهان و املا كرد از ظهر قلب صد هزار حديث . چون كتبش به او رسيد مقابله كرد با آن ، سقطاتى كه از او واقع نشده بود مگر در متن دو حديث . نهم : ابو بكر محمد بن قاسم بن محمد بغدادى لغوى نحوى معروف به « ابن انبارى » . ابو على قالى « 1 » گفته كه ، ابن انبارى سيصد هزار بيت شاهد براى قرآن در حفظ داشته و با وى گفتند كه ، مردم در باب حافظهء تو بسيار گفتند بگو : چقدر در حفظ دارى ؟ گفت : حفظ دارم سيزده صندوق « 2 » و گفته شده كه ، صد و بيست تفسير قرآن در حفظ داشت ؟ « 3 » و به جهت حفظ قوهء حافظه بسيارى از غذاهاى لذيذه را كه مضر به قوهء حافظه بود ترك كرده بود و مىگرفت رطب را و مىگفت : تو طيبى ، لكن اطيب از تو حفظ كردن آن چيزى است كه خدا بخشيده به من از علم . و چون مريض شد به مرض موت و دانست كه مىميرد آن وقت خورد آنچه را كه مىخواست . گويند كه ، روزى در بازار مىگذشت جاريهء خوشرويى ديد . طالب او شد براى راضى باللّه خليفهء عباسى نقل كرد . راضى امر كرد او را خريدند و براى او فرستادند چون آن جاريهء حسناء را براى او بردند امر كرد او را بر اعتزال براى استبرا پس گفت كه ، من در طلب مسأله بودم قلمم مشغول بالجاريه شد لاجرم بر خادم گفتم كه ، اين جاريه را بگير و ببر ، نمىارزد به اينكه مشغول سازد مرا از علم من . غلام گرفت او را كه ببرد ، گفت كه ، بگذار مرا تا دو كلمه با وى حرف بزنم . پس گفت با من كه ، تو مردى
--> ( 1 ) . تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 183 - 184 ؛ طبقات النحويّين و اللغويّين از محمد بن حسن زبيدى به كوشش محمد ابو الفضل ابراهيم ( 2 ) . تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 184 ( 3 ) . همان